TRƯỜNG HÀN NGỮ VIỆT HÀN KANATA
CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO PHIÊN DỊCH
HỎI VÀ ĐÁP VỀ NGHỀ PHIÊN DỊCH ĐỒNG THỜI
Cùng Thầy Lê Huy Khoa
Trường Hàn ngữ Việt Hàn Kanata www.kanata.edu.vn
Câu hỏi 1: Đặc biệt lúc mới học phiên dịch đồng thời thì phải luyện gì vậy?
Trả lời: Ở Việt Nam chưa có môi trường đào tạo dịch đồng thời, tóm lại vẫn tự biên tự diễn. Chủ yếu tự học, tự tìm hiểu, tự hành nghề là chính.
Câu hỏi 2: Cụ thể là luyện sao?
Trả lời: Tôi có 3 cách luyện, Luyện tốc độ thì tôi cứ đọc shadowing tiếng Việt trước, sau đó tiếng Hàn, nghe sao đọc vậy cho quen tốc độ. Luyện kỹ năng dịch thì mỗi tối tôi nghe video nào đó tiếng Hàn, và tự dịch sang tiếng Việt, rồi làm ngược lại.
Câu hỏi 3: Học bao nhiêu năm thì làm phiên dịch đồng thời được?
Trả lời: Khó nói, tôi dịch tuần tự 20 năm rôi chuyển qua dịch đồng thời. Phản xạ+ vốn từ vựng vẫn quan trọng nhất, vì thế cần thời gian hình thành. Nếu chuyên tâm học để làm phiên dịch đồng thời không thì chỉ khoảng 3-5 năm là tôi nghĩ có thể bắt đầu phiên dịch đồng thời đơn giản.
Câu hỏi 4: Có phải trải qua dịch tuần tự trước khi dịch đồng thời?
Chắc chắn, không dịch tuần tự thì sao mà hình thành phản xạ dịch, cách sắp xếp từ ngữ. Dịch đồng thời là phiên bản nhanh hơn, ngay tức thì của dịch tuần tự thôi.
Câu hỏi 5: Vậy nghề này đâu chỉ cần giỏi tiếng Ngoại ngữ?
Trả lời: Chính xác. Giỏi ngoại ngữ chỉ là điều kiện cơ bản thôi. Phiên dịch còn là kỹ năng xử lý thông tin realtime. Nhưng điều kiện cơ bản phải có mới có thể học kỹ năng.
Câu hỏi 6: Nghĩa là không phải ai giỏi ngoại ngữ cũng làm phiên dịch được?
Trả lời: Đúng. Có người ngoại ngữ rất giỏi nhưng vô cabin là đơ vì phản xạ và xử lý không kịp. Tóm lại là dịch tuần tự có thể vừa làm vừa học, nhưng dịch đồng thời thì kỹ năng phản xạ dịch phải 70% rồi mới có thể dịch
Câu hỏi 7: Thế phiên dịch cần thêm kỹ năng gì?
Trả lời: Phản xạ, sắp xếp, chia luồng não, bắt ý, xử lý logic, đọc sắc thái, giữ bình tĩnh… nhiều lắm
Câu hỏi 8: Phiên dịch đồng thời với nối tiếp khác nhau sao?
Trả lời: Đồng thời là nghe và nói gần như cùng lúc. Còn nối tiếp là nghe xong, ghi nhớ rồi nói lại. Một cái phiên dịch chủ động thời gian và tốc độ, một cái không chủ động thời gian và tốc độ.
Câu hỏi 9: Cái nào khó hơn?
Trả lời: Đồng thời khó hơn khoảng 200-300%. Vì dịch đồng thời não phải xử lý rất nhanh.
Câu hỏi 10: Nối tiếp có phải dùng ký hiệu ghi chép riêng không?
Trả lời: Có. Nhưng không có bộ ký hiệu chung đâu. Mỗi người tự tạo hệ thống riêng cho tôi. Có người nói học ghi tốc ký, nhưng tôi chưa thấy ai dịch mà ghi theo kiểu tốc ký cả.
Câu hỏi 11: Thế thì sao nhớ hết?
Mỗi người có cách ghi chép và ký hiệu khác nhau, ví dụ trái đất thì vẽ hình tròn, bóng đá thì vẽ hình quả bóng, người thì ghi chữ Hán người, rồi viết tắt, đủ kiểu. Dịch đồng thời không cần ghi nhiều, vì ghi luôn trong não rồi.
Câu hỏi 12: Người khác nhìn vô có hiểu không?
Trả lời: Không hiểu nổi luôn. Chỉ tôi đọc được thôi. Nhìn toàn thấy chữ và ký hiệu. Phiên dịch phải sắp xếp lại mới thành câu.
Câu hỏi 13: Có khi nào dịch sai vì nghe không rõ không?
Trả lời: Thường xuyên. Chẳng ai dám nói dịch đồng thời mà lại bảo là tôi dịch hết 100% cả.
Câu hỏi 14: Xử lý sao?
Trả lời: Biết tôi dịch sai thì có thể nói sửa vào câu sau, nhưng không biết tôi dịch sai/ nghe sai/ sót không nghe được thì bỏ qua, chứ đâu có biết đâu mà dịch?
Câu hỏi 15: Lúc đó chữa cháy kiểu gì khác?
Trả lời: Phải đính chính ngay lập tức thôi. Nhưn chỉ đính chính với phần tôi hiểu/ biết nó sai.
Câu hỏi 16: Phiên dịch viên có cần phát âm như người bản xứ không?
Trả lời: Không thể. Quan trọng là rõ ràng và dễ hiểu. Nói thật, chẳng ai phát âm giống được như người bản xứ đâu.
Câu hỏi 17: Không cần accent ngoại ngữ kiểu Hàn xịn luôn?
Trả lời: Không. Phiên dịch không phải cuộc thi accent 😭, tiếng Anh còn nhiều loại ngữ điệu, tiếng Hàn thì ít hơn, ngữ điệu theo vùng miền. Chỉ cần theo một loại chuẩn là được. Nhưng ngữ điệu chuẩn giúp người ta hiểu nhanh hơn.
Câu hỏi 18: Vậy điều quan trọng nhất là gì?
Trả lời: Xử lý thông tin nhanh và chính xác, kịp tốc độ, truyền đạt đầy đủ.
Câu hỏi 19: Có bị nghề nhập không? Kiểu nghe gì cũng tự dịch trong đầu?
Trả lời: Đi làm thì có. Tan làm là não shutdown luôn 😭Nhiều lúc bước ra rồi đầu vẫn toàn chữ tiếng Hàn, miệng lẩm bẩm.
Câu hỏi 20: Học ngoại ngữ kiểu nào hiệu quả nhất với anh?
Trả lời: Tăng độ phơi nhiễm. Đọc nhiều, nghe nhiều, xtôi nhiều. Setting môi trường toàn ngoại ngữ nhanh nhất. Sau đó nên học đối sánh để dịch nhanh nhất
Câu hỏi 21: Anh tôi news nhiều hả?
Trả lời: Ban đầu thì tôi xem phim, sau này toàn xem news, vì nó nhanh, dịch đồng thời nhanh ngang bằng tin tức, vì thế tôi nghe này cho quen.
Câu hỏi 22: Có bật phụ đề không?
Trả lời: Không, ở trình độ này không cần bật phụ đề nữa. Phiên dịch mà còn nhìn phụ đề thì sao mà dịch.
Câu hỏi 23: Tại sao?
Trả lời: Vì nghe bằng âm thanh, chứ có phải đọc chữ đâu
Câu hỏi 24: Phiên dịch viên giỏi thường nghe kiểu gì?
Trả lời: Tập trung vào từ, nhưng nghe phải nắm ý, không dịch từng từ một. Nghe theo nhóm ý chứ không nghe từng chữ.
Câu hỏi 25: Nghĩa là sao?
Trả lời: Não tự gom thông tin thành “ý chính” tổng thế, chứ không bám từng từ một.
Câu hỏi 26: Có phải phiên dịch giỏi là phải nói hay không?
Trả lời: Không. Quan trọng nhất là đúng ý và đúng nhịp.
Câu hỏi 27: Thế sao phiên dịch đồng thời luôn cần 2 người?
Trả lời: Vì não không chịu nổi tập trung cường độ cao quá lâu.
Câu hỏi 28: Người ngồi cạnh làm gì?
Trả lời: Chúng tôi chia ra dịch, mỗi người một phần, khi người này dịch người kia chuẩn bị như note số liệu, cứu thuật ngữ, hỗ trợ khi miss ý. Thay nhau dịch 15 phút, chúng ta chỉ tập trung tối đa 15 phút.
Câu hỏi 29: Phiên dịch sợ nhất gì?
Trả lời: Nghe sai, hiểu sai từ vựng và Số liệu 😭 Sai 13% thành 30% là toang luôn.
Câu hỏi 30: Còn điều gì khó nữa?
Trả lời: Diễn giả nói không logic 💀, nói lòng vòn, nghe xong không hiểu nói gì, và tôi thì sẽ phải dịch đúng như vậy, người nghe thì nghĩ: ông này dịch sao mà lòng vòng thế?
Câu hỏi 31: Là sao?
Trả lời: Nói vòng vo, đổi ý giữa chừng, joke nội bộ… Phiên dịch phải tự “cứu logic” cho người nghe.
Câu hỏi 32: Nghề này có áp lực không?
Trả lời: Rất áp lực. Vì đây là nghề live. Nói sai là không có nút backspace.
Câu hỏi 33: Nên mới phải chuẩn bị trước rất nhiều?
Trả lời: Đúng. Dân phiên dịch prep dữ lắm: đọc tài liệu, tra thuật ngữ, tìm hiểu diễn giả… Để chuẩn bị cho một buổi dịch đồng thời, chúng tôi mất khoảng 2-3 ngày chuẩn bị.
Câu hỏi 34: Vậy kỹ năng quan trọng nhất cuối cùng là gì?
Trả lời: Năng lực ngoại ngữ + Bình tĩnh dưới áp lực.
Câu hỏi 35: AI có thay thế phiên dịch viên được không?
Trả lời: AI dịch nhanh rất giỏi. Nhưng để hiểu sắc thái, cảm xúc, không khí hội trường… thì con người vẫn khác.
Câu hỏi 36: Tóm gọn nghề phiên dịch trong một câu?
Trả lời: Kể cả phiên dịch có siêu đến mấy, khi vào cabin vẫn hồi hộp như thường.
Câu hỏi 37: Kể cả làm nghề lâu năm?
Trả lời: Càng làm lâu càng biết sợ. Vì biết chỉ cần lệch một từ là hậu quả có thể rất lớn.
Câu hỏi 38: Thế sao vẫn làm được?
Trả lời: Vì nghề này không đợi hết run mới làm 😭 Run vẫn phải bật mic thôi.
Câu hỏi 39: Có khi nào đang dịch mà đầu óc trống rỗng không?
Trả lời: Não nộp dữ liệu không kịp, hoặc quá nhiều, load không kịp, đó là chuyện thường tình.
Câu hỏi 40: Lúc đó xử lý sao?
Trả lời: Hít nhẹ, bám keyword còn nhớ được rồi kéo lại flow, nhìn tài liệu hoặc PPT đã chuẩn bị sẵn. Hoảng là chết luôn.
Câu hỏi 41: Có mẹo nào để không bị tụt khi dịch đồng thời không?
Trả lời: Relay khoảng 3 giây- 5 giây, chứ hơn nữa thì coi như hỏng. Đừng cố bắt từng chữ. Phải bám ý chính.
Câu hỏi 42: Nhưng gặp từ không biết thì sao?
Trả lời: Có hai loại, ngoại ngữ không biết thì chịu, còn tiếng Việt không nhớ ra thì phải tìm cách khác, né từ đó ra. Né 😭
Câu hỏi 43: Né là sao trời?
Trả lời: Dùng cách diễn đạt khác để cứu ý. Phiên dịch không phải thi từ vựng. Không dùng từ tiếng Việt thì dùng Hán Hàn, kiểu vậy, hoặc diễn đạt thay vì dùng từ giải thích.
Câu hỏi 44: Nghĩa là không cần dịch y chang?
Trả lời: Không. Sao mà dịch y chang 100% được. Người nghe cần hiểu ý chứ không cần “copy nguyên văn”.
Câu hỏi 45: Có khi nào phải tự làm câu nghe hay hơn diễn giả không?
Trả lời: Có 😭 Nhất là khi diễn giả nói lộn xộn. MỖi người sẽ dịch một kiểu, theo phong cách của riêng tôi. Nhiều khi nghe khán giả khen, ông này nói hay thế, tôi cười trong bụng: tôi gọt câu từ thêm cũng nhiều mà.
Câu hỏi 46: Phiên dịch viên có được phép chỉnh logic không?
Trả lời: Chưa ai dạy tôi điều này. Không được đổi ý, nhưng được sắp xếp lại để người nghe dễ hiểu hơn.
Câu hỏi 47: Người mới học dịch hay mắc lỗi gì nhất?
Trả lời: Ham dịch đẹp, cố dịch cho đẹp rồi bí từ, bí ngữ pháp, dịch sai.
Câu hỏi 48: Nghe hơi ngược ha?
Trả lời: Trình độ không cao nhưng lại cố gắng diễn đạt cho đẹp, mà đẹp thì hay sai bản gốc ban đầu. Hoặc dùng ngữ pháp/ cấu trúc phức tạp cho đẹp nhưng nghĩ không ra.
Câu hỏi 49: Vậy ưu tiên số một là gì?
Trả lời: Truyền tải được ý trước đã.
Câu hỏi 50: Có phải phiên dịch viên rất giỏi multitasking không?
Trả lời: Đúng. Tai nghe một ngôn ngữ, miệng nói ngôn ngữ khác, đầu còn đoán ý tiếp theo 😭 Tay thì viết, mắt thì nhìn khẩu hình vv..
Câu hỏi 51: Có lúc nào nghe không kịp không?
Trả lời: Có chứ. Nhất là gặp diễn giả nói nhanh như rap Việt mùa diss 💀
Câu hỏi 52: Lúc đó làm sao?
Trả lời: Phải biết bỏ bớt cái không quan trọng để cứu ý chính. Nhiều khi phải bỏ bớt đấy.
Câu hỏi 53: Nghĩa là đôi khi phải “hy sinh” thông tin?
Trả lời: Cơ bản là vậy, cứu cả chương trình thì phải hy sinh một hai câu.
Câu hỏi 54: Phiên dịch viên có hay bị mất giọng không?
Trả lời: Có. Nên nhiều người giữ giọng rất kỹ: uống nước ấm, ngủ đủ, hạn chế la hét.
Câu hỏi 55: Não dùng nhiều vậy có mệt không?
Trả lời: Mệt kiểu khác luôn 😭 Dịch xong nhiều khi không muốn nghe ai nói nữa.
Câu hỏi 56: Có phải dân phiên dịch thường thích yên tĩnh?
Trả lời: Nhiều người đúng vậy. Vì giờ làm não đã overload rồi. Khi luyện tập phải yên tĩnh.
Câu hỏi 57: Có khi nào nghe tiếng Việt mà não tự sửa câu người ta không?
Trả lời: Có 😭 Bệnh nghề nghiệp. Sao ông này nói tù thế?
Câu hỏi 58: Ví dụ?
Trả lời: Ai nói vòng vo là trong đầu auto: “chứ ý ông này là sao?” 💀
Câu hỏi 59: Phiên dịch viên có hay nói ngắn gọn không?
Trả lời: Rất hay. Vì quen compress thông tin rồi. Ông nào nói dài là bịa ra.
Câu hỏi 60: Nghề này có hào nhoáng như mọi người nghĩ không?
Trả lời: Nhìn ngoài thì sang. Nhưng bên trong là cardio cho não 😭 Nhưng nhìn vào thấy oai.
Câu hỏi 61: Một buổi dịch xong cảm giác sao?
Trả lời: Như vừa thi đấu tinh thần nhiều giờ liên tục. Thở phào nhẹ nhõm.
Câu hỏi 62: Có phải nghề này càng làm càng khiêm tốn không?
Trả lời: Đúng. Vì càng biết nhiều ngôn ngữ càng hiểu không có bản dịch hoàn hảo tuyệt đối. Càng làm càng thấy sợ, càng làm càng thấy lo.
Câu hỏi 63: Điều khó nhất của dịch thuật là gì?
Trả lời: Không phải ngôn ngữ. Mà là truyền đạt cảm xúc con người.
Câu hỏi 64: Nghĩa là sao?
Trả lời: Cùng một câu nhưng: nói lúc giận nói lúc đùa nói lúc ngoại giao nói lúc đau buồn thì phải dịch khác nhau.Câu từ thế mà cái ý không phải thế?
Câu hỏi 65: Thế xử lý thế nào?
Trả lời: Đó chính là sự khác biệt lớn nhất giữa người dịch lão luyện và mới vào nghề. Nghe để hiểu ý ta nói gì thì phải nhanh tay nhanh mắt.
Câu hỏi 66: Nếu khuyên một người muốn theo nghề phiên dịch thì sẽ nói gì?
Trả lời: Đừng chỉ học từ vựng. Hãy luyện: tư duy phản xạ trí nhớ khả năng nói sức bền thần kinh. Vì thế hãy học theo mô hình phiên dịch ngay từ đầu: nghe và dịch ngay.
📞 Liên hệ giáo vụ tư vấn khóa học:
– Cơ sở chính: 384/19 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP HCM – 0886 289 749
– Cơ sở 1: 72 Trương Công Định, Phường 14, Quận Tân Bình, TP HCM – 0936 944 730
– Cơ sở 2: 18 nội khu Mỹ Toàn 2, Phường Tân Phong, Quận 7, TP HCM – 0886 287 749
– Cơ sở 3: 856/5 Quang Trung, Phường 8, Quận Gò Vấp, TP HCM – 0886 286 049
– Cơ sở 4: 911/2 Kha Vạn Cân, Phường Linh Tây, TP. Thủ Đức, TP HCM – 0785 210 264
– Cơ sở 5: Số 11 đường Ngô Tri Hoá, TT Củ Chi, Huyện Củ Chi, TP HCM – 0776 000 931
– Cơ sở 6: 168 đường Phú Lợi, Phường Phú Hòa, Thành phố Thủ Dầu Một, Bình Dương – 0778 748 418
– Cơ sở 7: 228 Tố Hữu, Phường Cẩm Lệ, Đà Nẵng – 0776 240 790 – 0901 311 165
– Cơ sở 8: 136/117 Đồng Khởi, KP4, P. Tân Hiệp, Biên Hòa, Đồng Nai – 0778 748 418
– Đào tạo Online trực tuyến – 0931 145 823
Bài viết liên quan
고 나서 sau khi, rồi,rồi thì,và… Diễn đạt trình tự của hai hành động. Gắn sau thân động từ, tính từ nhằm diễn đạt 2 hành động, trạng thái trở nên xảy ra theo một trình tự thời gian. – Có thể hoán đổi với ᄂ/은 후에 và 고 khi diễn đạt đồng thời 2 hành động, trạng thái cùng xảy ra
[SỰ KIỆN ĐỘC QUYỀN] CHUYỆN NGHỀ BIÊN PHIÊN DỊCH CÙNG THS. LÊ HUY KHOA – SĂN HỌC BỔNG 100% TẠI KANATA
다가 Đang làm gì thì… . Đứng sau động từ, là biểu hiện liên kết thể hiện sự chuyển đổi, hoán đổi của 1 hành động nào đó. Chủ yếu sử dụng khi hành động trạng thái ở vế trước đang thực hiện thì dừng lại và chuyển sang hành động trạng thái ở vế sau. Kết hợp với quá khứ (았/었/였다가) thể hiện sự chuyển hành động sau khi hành động vế trước được hoàn thành
Những nét đặc trưng khác và giống nhau trong lĩnh vực nhà ở truyền thống của Hàn Quốc và Việt Nam
CHƯƠNG TRÌNH CHIA SẺ KINH NGHIỆM DU HỌC VỚI THẦY LÊ HUY KHOA
Hành Trình 3 Thế Hệ Của Gia Đình Thầy Lê Huy Khoa Và Sứ Mệnh Kết Nối Văn Hóa Việt – Hàn
